Most Świętego Jana Kłodzko
Gotycki most nad Młynówką w centrum Kłodzka to jeden z najstarszych tego typu obiektów w Polsce. Kamienna przeprawa łącząca Wyspę Piasek ze starym miastem powstała pod koniec XIV wieku, a jej charakterystyczną cechą są barokowe rzeźby świętych i scen biblijnych ustawione wzdłuż balustrad. Często porównywany do praskiego Mostu Karola, kłodzki most ma jednak o wiele bardziej kameralny charakter.
Spacer po tym moście zajmuje dosłownie minutę, ale warto zatrzymać się dłużej.
- kamienne rzeźby świętych
- unikalna historia mostu
- brak tłumów turystów
- piękne widoki na miasto
- idealne miejsce na spacer
Historia mostu na jajach
Pierwsze wzmianki o kamiennym moście w tym miejscu pochodzą z 1286 roku, kiedy to odnotował go w swoich zapiskach kronikarz Promnitz. Podobno jeszcze na początku XX wieku na jednym z kamieni widniała data „1281”. Obecny kształt mostu to efekt prac zakończonych prawdopodobnie w 1390 roku. Od tamtej pory konstrukcja przechodziła liczne remonty i modernizacje – ostatnia większa renowacja miała miejsce w 1978 roku.
Most wspiera się na trzech filarach i ma cztery przęsła, z których dwa skrajne są węższe i ostrołukowe. Zbudowano go z częściowo ciosanego kamienia, a jako zaprawę użyto spoiwa wapiennego z dodatkiem kurzych białek.
Stąd wzięła się ludowa nazwa „most na jajach”. Okoliczni chłopi musieli dostarczać jaja do Kłodzka – przy bramie miasta stały kadzie, do których wbijano białka i mieszano z wapnem. Żółtka sprzedawano po halerzu za łyżkę, co zasilało miejską kasę.
Niegdyś most otwierały i zamykały dwie bramy, które w późniejszych czasach rozebrano. Dziś przeprawa jest zamknięta dla ruchu kołowego i służy wyłącznie pieszym.
Mały Most Karola – porównania z Pragą
Określenie „Mały Most Karola” pojawiło się nie bez powodu. Podobnie jak słynna praska przeprawa, most w Kłodzku ozdobiony jest kamiennymi rzeźbami świętych ustawionymi wzdłuż balustrad. To właśnie te figury nadają mu niepowtarzalny charakter i sprawiają, że architektonicznie przypomina swojego bardziej znanego czeskiego odpowiednika.
Oczywiście skala jest zupełnie inna – kłodzki most ma zaledwie kilkadziesiąt metrów długości i sześć rzeźb, podczas gdy praski rozciąga się na ponad pół kilometra i zdobi go kilkadziesiąt figur. Ale właśnie ta kameralna atmosfera działa na korzyść kłodzkiej przeprawy. Nie ma tu tłumów turystów, sprzedawców pamiątek czy ulicznych artystów. Jest za to spokój i możliwość rzeczywistego obcowania z historią.
Rzeźby świętych na moście
Pierwsza rzeźba pojawiła się na moście w 1655 roku – była to Pieta przedstawiająca Matkę Boską trzymającą w objęciach martwe ciało Chrystusa. Pozostałe figury pochodzą z XVII i XVIII wieku.
Po zachodniej stronie mostu stoją trzy rzeźby: święty Jan Nepomucen (patron mostu i najpopularniejszy święty na Śląsku), święty Wacław oraz wspomniana Pieta. Po wschodniej stronie znajdziemy kolejne trzy: świętego Franciszka Ksawerego (patrona miasta), Ukrzyżowanie oraz kompozycję przedstawiającą Trójcę Świętą i Ukoronowanie Najświętszej Panny Marii.
Każda z tych figur ma swoją historię i symbolikę. Święty Jan Nepomucen to postać szczególnie związana z mostami – według legendy został wrzucony do Wełtawy z Mostu Karola w Pradze, stąd jego obecność na mostowych przeprawach w całej Europie Środkowej.
Co zobaczyć w okolicy mostu
Most znajduje się w samym sercu historycznego Kłodzka, więc zwiedzanie można połączyć z innymi atrakcjami. Tuż obok rozciąga się Wyspa Piasek z zabytkową zabudową, a dalej prowadzi droga do kłodzkiej twierdzy – jednej z największych tego typu budowli w Europie.
Warto też zajrzeć do podziemnych tras turystycznych, które prowadzą przez średniowieczne piwnice i korytarze pod starym miastem. Z mostu roztacza się ładny widok na kanał Młynówka i okoliczne kamienice – to dobre miejsce na zrobienie kilku zdjęć.
Sam spacer mostkiem zajmuje naprawdę chwilę, więc nie jest to atrakcja na całe popołudnie. Traktujcie go raczej jako punkt na trasie zwiedzania Kłodzka. Można się tu zatrzymać na 10-15 minut, obejrzeć rzeźby, poczytać tablice informacyjne i ruszyć dalej.
Dla kogo to miejsce
Most to dobry punkt dla każdego, kto interesuje się średniowieczną architekturą i sakralną sztuką barokową. Miłośnicy fotografii znajdą tu ciekawe kadry o każdej porze dnia – rano, gdy światło pada od wschodu, rzeźby tworzą dramatyczne cienie, a wieczorem most ładnie się prezentuje w świetle latarni.
Rodziny z dziećmi również mogą tu zajrzeć – historia o moście budowanym na jajach zwykle robi wrażenie na młodszych słuchaczach. Most jest płaski i łatwo dostępny, nie ma tu schodów ani innych przeszkód architektonicznych.
Osoby, które widziały Most Karola w Pradze, z pewnością dostrzegą podobieństwa i docenią lokalny charakter kłodzkiej przeprawy. To jak spotkanie ze starym znajomym w nowym wydaniu – znajome motywy w zupełnie innej skali i atmosferze.
Most św. Jana bywa też nazywany „mostem Wita Stwosza”, choć słynny rzeźbiarz nie miał z nim bezpośredniego związku. Nazwa wzięła się prawdopodobnie od ulicy Wita Stwosza, która prowadzi do mostu.
Praktyczne informacje – dojazd, godziny, ceny
Most św. Jana znajduje się przy ulicy Wita Stwosza w centrum Kłodzka, tuż przy Placu Miast Partnerskich. Dojazd samochodem nie stanowi problemu – w okolicy jest kilka parkingów płatnych, najbliższe miejsca postojowe znajdziecie przy ul. Fortecznej lub na parkingu przy twierdzy.
Jeśli przyjeżdżacie komunikacją publiczną, z dworca PKP do mostu to około 10-15 minut spaceru przez centrum miasta. Trasa jest prosta i dobrze oznakowana.
Most jest dostępny bezpłatnie przez całą dobę – to zwykła przeprawa piesza, więc nie ma tu godzin otwarcia ani biletów wstępu. Można go odwiedzić o każdej porze, choć po zmroku warto mieć ze sobą latarkę, jeśli chcecie dokładnie obejrzeć detale rzeźb.
Na zwiedzanie samego mostu wystarczy 10-15 minut. Jeśli połączycie to z krótkim spacerem wzdłuż Młynówki i wizytą na Wyspie Piasek, zarezerwujcie około pół godziny. Całe centrum Kłodzka wraz z twierdzą i podziemiami to program na 3-4 godziny, a jeśli chcecie wszystko zwiedzić spokojnie – warto zaplanować cały dzień.
Najbliższe punkty gastronomiczne znajdziecie na kłodzkim rynku, który jest dosłownie kilka minut spacerem od mostu. Tam też są toalety publiczne i bankomaty.
