Zamek Książ to masywna budowla wzniesiona na skale nad Wałbrzychem, trzeci co do wielkości zamek w Polsce. Nie jest to kolejny obiekt z kategorii „ładnie odrestaurowany, ale pusty w środku” – tu faktycznie jest co oglądać. Ponad 400 pomieszczeń, kilometry podziemnych korytarzy, których nikt do końca nie zbadał, i historia sięgająca XIII wieku. Do tego widok z wieży, który docenią nawet ci mniej zainteresowani zabytkami.

Zamek działa przez cały rok, poza kilkoma dniami świątecznymi. Można zwiedzać samodzielnie z audioprzewodnikiem albo iść z grupą i przewodnikiem.

Historia zamku i rodzina von Hochberg

Budowę rozpoczęto w 1288 roku, a cztery lata później zamek był gotowy. Przez wieki zmieniał właścicieli i wygląd – od średniowiecznej twierdzy przez barokową rezydencję po eklektyczny pałac z końca XIX wieku. Najdłużej, bo przez kilkaset lat, należał do rodziny von Hochberg. To oni odpowiadają za obecny kształt zamku i większość tego, co można dziś zobaczyć w środku.

Szczególnie interesująca postać to księżna Daisy von Pless, która mieszkała tu na przełomie XIX i XX wieku. Angielka, która wyszła za księcia Hochberga i nagle znalazła się w środku śląskiej arystokracji. Prowadziła tu życie towarzyskie na wielką skalę – przyjęcia, polowania, wizyty koronowanych głów. Jej historia jest na tyle ciekawa, że rok 2023 ogłoszono Rokiem Księżnej Daisy.

Podczas II wojny światowej Niemcy rozpoczęli tu tajemniczy projekt budowlany. Wykuli kilometry tuneli pod zamkiem, ale do dziś nie wiadomo dokładnie po co. Teoria o kwaterze Hitlera? Fabryka broni rakietowej? Nikt tego nie rozstrzygnął. Część podziemi pozostaje niezbadana.

Co można zobaczyć podczas zwiedzania

Trasy tematyczne prowadzą przez reprezentacyjne sale i prywatne komnaty. Barokowa Sala Maksymiliana to punkt obowiązkowy – najefektowniejsze wnętrze w całym zamku, z bogato zdobionymi sufitami i ścianami. Dalej czekają kolejne salony, gabinety, a także wieża widokowa. Z góry widać Góry Sowie i Ślężę, zwaną Śląskim Olimpem.

Niedawno do zamku wróciły dzieła sztuki, które do 1942 roku stanowiły część kolekcji. W związku z tym wprowadzono obowiązek pozostawienia plecaków i dużych toreb w szatni. Warto o tym pamiętać.

Poza wnętrzami zamku można przejść się po trzynastunastu tarasach. To dobry sposób na przerwę między zwiedzaniem sal – tarasy oferują różne perspektywy widokowe na okolicę i sam zamek od strony ogrodów.

Podziemia i nocne zwiedzanie

Część tras prowadzi też do podziemi. To fragment tego, co Niemcy wykopali podczas wojny. Tunele ciągną się podobno na kilkanaście kilometrów, choć dokładnie nikt tego nie zmierzył. Większość pozostaje niedostępna.

Dla tych, którzy chcą czegoś bardziej klimatycznego, jest opcja nocnego zwiedzania. Kosztuje 59 złotych, trwa około półtorej godziny i odbywa się głównie w weekendy. Grupa porusza się z lampami, przewodnik opowiada, a trasa wiedzie przez miejsca normalnie zamknięte dla zwiedzających – na przykład Hochbergowskie piwnice. Wąskie tunele, kręte schody, półmrok. Nie dla każdego, ale emocji nie brakuje.

Zamek ma ponad 42 tysiące metrów kwadratowych powierzchni i około 600 pomieszczeń łącznie z budynkami gospodarczymi. To rozmiar, który naprawdę robi wrażenie, gdy stoi się pod murami.

Dla kogo to miejsce

Zamek sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do zwiedzania bez nudy – skala obiektu i opowieści o tajemnicach działają na wyobraźnię. Miłośnicy historii i architektury dostaną solidną dawkę materiału do analizy – od średniowiecznych fundamentów po eklektyczne fasady. Są też opcje dla szukających wrażeń, jak wspomniane nocne zwiedzanie, także w wersji rodzinnej dla dzieci od 7 lat.

Osoby mniej zainteresowane historią też nie będą się nudzić. Sam obiekt i jego położenie wystarczają, żeby spędzić tu kilka godzin. Widoki, ogrody, możliwość spokojnego spaceru po tarasach.

Praktyczne informacje – bilety i ceny

Bilety można kupić online na stronie zamku albo w kasie na miejscu. Zakup przez internet pozwala ominąć kolejkę, co w sezonie ma znaczenie. Ceny zależą od wybranej trasy i typu zwiedzania:

• Standardowe zwiedzanie dzienne z audioprzewodnikiem lub przewodnikiem – ceny różnią się w zależności od trasy tematycznej
• Nocne zwiedzanie – 59 złotych, głównie weekendy, około 1,5 godziny
• Bilet łączony Explore Wałbrzych – obejmuje zamek, Palmiarnię, Starą Kopalnię i Muzeum Porcelany (opcja dla tych, którzy zostają w regionie dłużej)

Warto zarezerwować sobie minimum 2-3 godziny na zwiedzanie. Jeśli ktoś chce zobaczyć więcej tras albo spokojnie pospacerować po tarasach i ogrodach, lepiej liczyć na pół dnia.

Jak dojechać do Zamku Książ

Zamek leży na północnych obrzeżach Wałbrzycha. Z centrum miasta to około 12 minut samochodem drogą numer 35 w kierunku Świebodzic. Z Wrocławia – godzina jazdy. Miejsce jest dobrze oznaczone, drogowskazy prowadzą na płatne parkingi pod zamkiem.

Komunikacja publiczna też działa sprawnie. Z Wałbrzycha kursują autobusy linii 8 i 12. Przystanek linii 8 znajduje się naprzeciwko dworca, a obie linie zatrzymują się praktycznie pod zamkiem. Dla osób podróżujących pociągiem najbliższa stacja to Świebodzice – stamtąd do zamku około 3 kilometrów.

Tuż obok zamku, 40 metrów dalej, działa Hotel Książ. Opcja dla tych, którzy chcą zostać dłużej i zwiedzić też inne atrakcje Dolnego Śląska. Region ma sporo do zaoferowania – Palmiarnia, Stara Kopalnia, Muzeum Porcelany w samym Wałbrzychu, a w okolicy jeszcze więcej.

Zamek Książ znajduje się na Szlaku Zamków Piastowskich i jest częścią Książańskiego Parku Krajobrazowego. To nie tylko zabytek, ale też fragment chronionego obszaru przyrodniczego.

Adres: Zamek Książ, dzielnica Książ, Wałbrzych
Kontakt: tel. 74 66 43 850, e-mail: [email protected]
Godziny otwarcia: cały rok z wyjątkiem kilku dni świątecznych (szczegóły na stronie www.ksiaz.walbrzych.pl)
Parking: płatny parking pod zamkiem
Dojazd autobusem: linie 8 i 12 z Wałbrzycha