Kilkanaście kilometrów od polskiej granicy, w czeskich Górach Stołowych, rozciąga się labirynt piaskowcowych wież, wąwozów i szczelin, który natura rzeźbiła przez miliony lat. Skalne Miasto Adršpach to miejsce, gdzie można poczuć się jak w filmowej scenerii – nieprzypadkowo kręcono tu zdjęcia do „Opowieści z Narnii”. Strzeliste formacje sięgają prawie 100 metrów wysokości, między nimi kryją się turkusowe jeziorko i wodospady, a całość tworzy jeden z najbardziej spektakularnych rezerwatów skalnych w Europie.

To nie jest typowy spacer po lesie. Wyznaczone trasy prowadzą przez kaniony tak wąskie, że niemal ocierają się o ramiona, pod ścianami tak wysokimi, że trzeba zadrzeć głowę, żeby zobaczyć ich szczyty. Miejscami ścieżka wiedzie po drewnianych kładkach zawieszonymi nad potokiem Metuje, gdzie szum wody odbija się echem od skalnych ścian.

Jak powstało Skalne Miasto Adršpach

Cała ta skalną architekturę wyrzeźbiowały żywioły – woda, wiatr i mróz przez setki tysięcy lat pracowały nad piaskowcowymi blokami, wydobywając z nich formy przypominające wieże, bramy, kolumny. Nierówna odporność skał na wietrzenie sprawiła, że w jednych miejscach powstały masywne filary, w innych głębokie szczeliny i wąwozy.

Lokalni mieszkańcy znali te skały od dawna – szukali tu schronienia w niebezpiecznych czasach. Ale dopiero w XVIII wieku zaczęli tu zaglądać pierwsi turyści, zafascynowani opowieściami o niezwykłych formacjach. W 1790 roku Skalne Miasto odwiedził sam Johann Wolfgang Goethe, a jego popiersie wciąż stoi przy jednej z tras.

Prawdziwy rozwój turystyki rozpoczął się po 1824 roku, kiedy pożar zniszczył większość roślinności i odsłonił pełną skalną panoramę. W 1839 roku miejscowy właściciel ziemski, Ludvík Karel Nádherný, kazał wybudować Bramę Gotycką – wejście do skalnego labiryntu – oraz sieć chodników, mostów i schodów. Od tego czasu zaczął pobierać opłaty za wejście, co czyni Adršpach jedną z pierwszych komercyjnych atrakcji turystycznych w regionie.

Skalne formacje w Adršpach mają własne nazwy nadane przez lata przez zwiedzających – można tu spotkać Starostę i Starościnę, a najwyższa skała zwana „Kochankami” przekracza 100 metrów wysokości.

Co zobaczysz podczas zwiedzania

Główna trasa – zielony szlak – ma 3,5 kilometra długości i prowadzi przez najciekawsze fragmenty rezerwatu. Przejście zajmuje od 2 do 3 godzin, ale warto zarezerwować więcej czasu, żeby móc zatrzymać się w najpiękniejszych miejscach. Szlak jest dobrze oznakowany i zabezpieczony – są schody z poręczami, drabinki, miejscami drewniane platformy i kładki.

Tuż po minięciu kasy biletowej (gdzie dostaniesz papierową mapkę) zaczynają się pierwsze formacje skalne. Ścieżka wiedzie przez tak zwane „skalne przedmieście”, po czym dochodzi do Bramy Gotyckiej – monumentalnego wejścia w głąb labiryntu. Dalej trasa prowadzi przez coraz bardziej dramatyczne krajobrazy – wąskie przesmyki między skalnymi ścianami, punkty widokowe, z których rozciągają się widoki na iglice i wieże.

Jednym z najbardziej fotogenicznych miejsc jest Wielki Wodospad rzeki Metuje – 19-metrowa kaskada spadająca w skalnym amfiteatrze. Niedaleko znajduje się turkusowe Adrszpaskie jeziorko, po którym można przepłynąć łódką – to dodatkowa atrakcja, płatna osobno, ale warta rozważenia. Kolejka bywa długa, szczególnie w weekendy, ale sam widok z poziomu wody na otaczające skały robi wrażenie.

Przy punkcie U Krasnoluda (U Trpaslíka) trasa się rozwidla. Można tu zawrócić lub wybrać żółty szlak, który prowadzi do dwóch dodatkowych wodospadów – Małego i Wielkiego Adršpašskiego. Ta opcja wydłuża spacer o kolejne 30-40 minut.

Połączenie z Teplicami nad Metují

Dla bardziej wytrwałych istnieje możliwość przejścia przez Wilczy Wąwóz (Vlčí rokle) do sąsiednich Teplickich Skał – kolejnego spektakularnego kompleksu skalnego. To dodatkowe kilka kilometrów, ale pozwala zobaczyć dwa skalne miasta w jeden dzień. Z Teplic można wrócić do Adršpach pociągiem – podróż trwa 10 minut.

Ta opcja wymaga dobrej kondycji i zajmuje cały dzień, ale łączy dwa różne charaktery skalnych formacji. Warto jednak pamiętać, że przejście przez Wilczy Wąwóz jest wymagające i nie wszędzie tak dobrze zabezpieczone jak główne szlaki.

Dla kogo jest Skalne Miasto

Adršpach sprawdzi się dla większości turystów – trasy są dostępne, dobrze utrzymane, bezpieczne. Rodziny z dziećmi dadzą radę bez problemu, choć najmłodsze pociechy mogą się zmęczyć – w końcu to kilka kilometrów chodzenia, miejscami pod górę. Dla aktywnych seniorów też nie powinno być przeszkód, o ile nie mają problemów z kolanami – schodów jest sporo.

Miłośnicy fotografii znajdą tu raj – każdy zakręt ścieżki odsłania nowe kadry, a gra światła między skalnymi ścianami zmienia się w ciągu dnia. Rano i wieczorem światło jest najciekawsze, ale też trzeba pamiętać, że między wysokimi skałami robi się ciemno wcześniej niż na otwartej przestrzeni.

Psy są dozwolone, ale muszą być na smyczy i obowiązuje za nie dodatkowa opłata. Dla czworonogów trasa może być męcząca – drabinki i metalowe schody nie są dla nich najwygodniejsze.

W kasie Skalnego Miasta można płacić złotówkami, koronami czeskimi lub kartą – wygodne rozwiązanie dla turystów z Polski, którzy nie musią wcześniej wymieniać waluty.

Informacje praktyczne – bilety i godziny otwarcia

Wstęp do Skalnego Miasta jest płatny. Bilety można kupić w kasie przy wejściu lub online – w szczycie sezonu, szczególnie w weekendy, rezerwacja online jest praktycznie konieczna. Miejsce jest bardzo popularne i często wprowadzane są limity wejść, żeby chronić teren przed nadmiernym wydeptywaniem.

Godziny otwarcia zależą od pory roku:

• Od kwietnia do października: 8:00 – 18:00
• Od listopada do marca: 8:00 – 16:00

Na zwiedzanie warto zarezerwować minimum 3 godziny, a jeśli planuje się spokojne tempo, robienie zdjęć czy przeprawę łódką – lepiej liczyć na 4 godziny. Przejazd łódką jest dodatkowo płatny i nie zawsze dostępny – przy dużym natłoku kolejki mogą być bardzo długie.

Warto przyjechać rano, najlepiej tuż po otwarciu. Wtedy jest mniej ludzi, łatwiej o miejsce na parkingu, a światło jest lepsze do zdjęć. Popołudniami, zwłaszcza w sezonie, na szlakach robi się tłoczno.

Jak dojechać do Adršpach

Skalne Miasto Adršpach leży kilkanaście kilometrów od polskiej granicy, w północno-wschodnich Czechach. To popularna destynacja jednodniowych wycieczek z Dolnego Śląska.

Samochodem: Z Wrocławia dojazd zajmuje około 2 godzin, z Wałbrzycha niecałe 30 kilometrów. Przy głównym wejściu do Skalnego Miasta znajduje się kilka parkingów – najwygodniejszy jest ten naprzeciwko głównego wejścia. Wjazd znajduje się obok drewnianej budki, gdzie kupuje się bilet parkingowy. W sezonie parking zapełnia się szybko, dlatego warto przyjechać wcześnie rano.

Pociągiem: Stacja kolejowa Adršpach znajduje się kilka minut spacerem od wejścia do rezerwatu. Z Wrocławia Głównego kursują bezpośrednie połączenia – to dobra opcja dla tych, którzy nie chcą martwić się o parking. Rozkład jazdy warto sprawdzić przed wyjazdem, bo połączenia nie są bardzo częste.

Adršpach to miejsce, które trzeba zobaczyć na własne oczy – zdjęcia nie oddają skali tych formacji ani klimatu, jaki panuje między skalnymi ścianami. Bliskość granicy sprawia, że można tu przyjechać na jeden dzień, ale warto zostać dłużej i zwiedzić spokojnie, bez pośpiechu. W okolicy jest jeszcze kilka mniej znanych skalnych kompleksów, które warto odwiedzić, jeśli Skalne Miasto okaże się zbyt zatłoczone.